Home | Favorite List  
 
  Home Business Lyric Novel Poem Recipe Shopping!
 
 
 
 

 Details:

  You're here » Home : X : Xuan ThuTu De
Xuan ThuTu De - Tác Giả : Liễu Hạ Thị

Views: 46 - Rating: 0.00 - Votes: 0

 « view previous novel view next novel »

Xuân Thu , Tử Đệ .

"Trúng tuyển vàoĐệ nhất niên Trường Lê Khiết. Khoa Mậu tý ".
Nội bây nhiêu nhiêu cũng đủ làm cho tôi ngửa mặt với đời, suốt một đời tôi.
Học trò từ ba tỉnh Quảng nam , Quảng ngãi và Bình định cùng về mà dự thi . Bao nhiêu thí sinh , bao nhiêu đứa trúng tuyển ? Tôi đâu cần biết . Chỉ nhớ là tôi đậu . Và đậu thứ bảy .Thằng bạn đậu thứ tám , sau này dù đậu Tiến Sĩ Toán bên Anh , nó cũng từng thua tôi một bậc .Anh nó ,đậu đầu . Trúng Thủ khoa .Nhưng anh nó lớn hơn tôi những bốn năm tuổi . Thìngười trong thiên hạ , đâu có giỏi gì .
Vì thế cho nên , từ bấy tôi đượcmấy ông anh ở nhà tín nhiệm lắm . Khỏi kìm kẹp nó , mất công.
Tôi dám bao mấy thằng bạn lớn hơn , để nó dẫn mìnhđi " kéo ghế ".
Phởbắc . Mì Quảng . "thé haricot vert frappant ". . .không thiếu món gì .Mìnhcòn con nít , đi ăn hàng ăn quán một mình , giống như là dân . . . "Sans famille "coi đâu có được .
Đó là và nét suy tư cuả tôivào năm học đầu tiên bậc thành chungi
Hai chiếc máy bay cuả tụi Tây , bay tới thả bom và quầng và bắn phá cả giờ đồng hồ. Một cô giáo , cô Cúc Hoavà ngót hai chục anh học trò lớp trên tôi bị chết chung trong một cái hầm dài .
Bấy giờ , toàntrường chỉ có hai cô giáo .Tôi không học với cô Cúc Hoa. Tuy vậy , tôi là một trong số những đứa chạy tới " đứng ngó bà cô " ,vào lúc người lớn khêng xác cô vào, quàng trong văn phòng Hiệu trưởng .
Không phải tàigiỏi gì đâu . Chỉ nhờ chiều hôm đó , tôi trốn học , ở nhà . Tan cơn bom đạn , tôi không phải điếng hồn điếng víá như cácthầy cô , các anh các chịvà các bạn đã phải . . . nằm đó màchiụ trận .
"Một triệu tấn bom không đủ để thắng một cuộc chiến tranh . Nhưng một quả bom , có thể làm thua cuộc chiến nào đó ". Tây nó thua là phải rồi .
Tôi không biết nếu mà . . .chiều hôm ấy bà cô kia , màbị nạn , thìtôi có buồn giận hơn không . Bà côcó dạy tôi là cô Chí .Cô trẻ hơn , và đẹp hơn là cái chắc . Dùbằng cấp , cô tôi thua , nhưng cô hiền hơn . Cô có nụ cười hiền lắm .Nhẫm lại cách ăn diện , trang điểm thì nhớ như rằng cô tôi phải là số một .
Buổi học chiều hôm nọ , lại làhai giờ đầu , không thấy cô đến .Tưởng đâu "cô giáo bịnh". Mừng hụt . Cô đến trễ chừng hơn mươi , mươi lăm phút .Cô bảo mở vở ra chép bài học mới . Khỏi bị dò bài hôm nay .Cô viết chữ phấntrên bảng đen . Chúng tôi cắm cuối chép theo cho kịp . Kẽo cô lại xoá đi vì bảng hẹp .
Chép xong bài "Lecture ", cô cho chép luôn cả phần "vocabulaires ", và một số"questions ". . . thì là đến giờ ra chơi .
Bạn bè ra chơi cả . Tôi chép chậm , và ra sau cùng .
---Hình nhưbà cô . . . khóc .
---Bộ mầy không thấy . . . Hồi bà mới bước vào lớp . tao biết là có chuyện chi rồi . . .
Chiều hôm sau , mấy anh lớn hơn cho biết một tin mừng :
--- Khỏi bị zéro cuả ôngthầy Cảnh rồi tụi bây ơi . Ở mấy lớp chuyên khoa (đệ nhị cấp) . thời khoá biểu xáo trộn tùm lum . Chưa tới tụi mìnhđấy thôi .
--- Ông Cảnh bị Ông Hiệu trưởng . . .đổi đi . . .
--- Hôm qua , hình như ở lớp Nhị B2 , có một anh bị đuổi học . Tụi bây đâu có biết .
Nghe những tin tức như thế, tôi chả hiểu mô tê gì . Nhưng lại tò mò thêm .
--- Trêntờ Bích báo lớp Nhị B2 . thằng đó vẽ con thỏ nhảy . Ông Hiệu trưởng nhận ra là nó dùng các chữ in hoa trong cái tên ông . . . mà thành .
Sau trận bom , trường Lê Khiết cháy rụi . Rồi thì phải tạm phân phối học sinh và giáo sư vế các vùng quê tạm thời , thành những phân hiệu nhỏ hơn .
Bà cô Chí lấy chồng trong thời kỳ mà vài tháng học sinh phảinghỉ học chờ lệnh phân bổ . Cô ký tênkhác trước . Dùng tên ông chồng , kèm cáichữ B hoa ở trước . Ông chồng , là thầy Nguyễn Quới . Cô là BQuới .
Rồi trường mở lại , đông vui như xưa ở một vùng gần núi , xa biển .
Thầy Hoàng Bá Vinh cao như cây nêu . Thầy dạy tụi tôi hát tiếng La tinh .Ego sum pauper , Nihil habeo . Et Nihil dabo ( Tôi không nhớ chắc là có chép lại đúng . . .chính tả , văn phạm la tinh hay không . Nhưngnhớ cái nghĩ cuả bà hát đó là Tui thì là nghèo . Tuichả có gì . ..sất . Nên chi tui hổng cho ai đâu .)
Thầy dạy bài "Twinkle , Twinkle little star . . . Up above the world so high . . . "
Chỉ hơn vài tuần sau , Công an Liên Khuvề trường còng thầy mà dẫn đi . Thầy Phạm đình Nghị thì kể chuyện Tam quốc . Có nhữngđoạn " Tào tặc chớ chạy . . . "sống động lắm . Thầy cũng bị còng mà dẫn đi .
Thầy Quới , dạy vật lý . Học trò hiểu không ra . Thầy dặn :
--- Về . ..nghiệm đi nghiệm lại . . .
Cái câu ấy , trở thành điển tích . Bây giờ , chúng tôi mỗi lần chia tay nhau vẫn dặn dò người ra đi :
--- . . . về nghiệm đi, nghiệm lại .
Thầy thành giáo viên Phụ trách lớp . Lớp Sáu B. 6. Một hôm , thầy gọi đích danh tôi ra một xó bờ tre và hỏi :
--- Có phải em hay chơi với trò Hiếu không ?
Thưa thầy , trò Hiếu là con ông TúTrung .Trò Chí , và chị Anhlà con ông Phủ Phụ . Gia đình bà Nghè ,( em ông Hộ Ba và bà Tú Trung , bà phủ Phụ ) tản cư về gần nhà em . Tụi em đi chơi với nhau hồi giờ. . . Mà không được nữa . . . Thưa thầy . . . ?
Tôi biết rất rõ rằng thầy đang sợ bị đưa ra khỏi biên chế nếu thầy không phấn đấu , tiến bộ .
Tôibiết rất rõ rằng cô Chí , vợ cuả thầylà cháu gọi Bà Nghè bằng cô . Chị Anh thì là vợ chưa cưới cuả thầy Tuỵ . Thầy Tuỵ . . . ở trong Chi bộNghiên Cức Mác Xít . Và sắp đi liên khu tư , liên khu ba . . . sau khi đậu Toán Học Đại Cương .
--- Động cơ nào em viết bài bích báo đó ?
--- Thưa thầy . . . bài nào ạ ?
Ông lấy trong cặp ra và chỉ cho tôi cái bài báo .
Tôi xem lại rất nhanh . Ông đợi . Rồi bảo :
--- Chớ nên viết báo . . . Chớ nên chơi thân với Hiều . . .
Bài báo đó , tôi . . . bình giảng . . .về triết lý đời sống . Cái lưỡi cuả Eusope. Tôivớ được trong phần phụ trương cuả một cuốn Sách Xanhnào đó .
Tôi vâng dạ . Rồi . . . toan tính mưu kế tương lai . Thôi học . Tôi sẽ nại ra cái cớbisốt rétkinh niênMình nghỉ học hoài , trường . . .cho nghỉ học .
Nhờ có bà chị cả tôi tản cư về gần đấy , tôi "sốt rét tại gia "dưới sự bao che cuả bà .
Tôi còngiấu cảmẹ tôi và các anh tôicái việc động trờikhác . Đó là "tư ý rút học bạ " .
Ông Tổng Giám thị ( anh Trần Đức Thận ) là con trai cuả một ông bạn đồng môn với cha tôi . Hình như cũng là bí thư chi bộ nhà trường . Khi mở học bạ cuả tôi , anhthấydòng chữ rõ đậm nét . chữ cuả Hiệu đoàn trưởng ( thầy Trần Đức Oanh ) "Tư cao , Tự Đại , Tự ái , Tự mãn , Tự túc . Tư tưởng cần Kiểm thảo "
Anhnghiêm sắc mặt . Khôn nói thêm nửa lời . Rồighi vào học bạ , vào sổ Cái mấy chữ"tự ý rút học bạ ". Dùng thước kẽ ,gạch bỏtên tôi trong sổ Cái .Đóng dấu. Tôi cám ơn anh . Chào anh ra về, nước mắt rưng rưng .
Tôi bỏ học từ đó . Bấy giờ tôi mười lăm tuổi an - nam .Tôi giấu luôn cái học bạ .Cái học bạ mà hai năm về trước có những lời phê thừa đủmát mặt mẹ tôi :
--- Rất ngoan ! ( bà Nguyễn Quới )
--- Rất thông minh( thầy Hoàng Tuỵ )
--- Rất giỏi . Rất thông minh ( thầy Nguyễn Khải )
--- Đáng được vị thứ khá hơn ( thầy Phan văn Đức )
Ba năm sau , có hiệp định Genève . Chính quyền Quốc gia tiếp thu Quảng ngãi ,
Thầy Oanh , cầncái giấy phép "Chở lợn đi Đà nẵng .Buôn bán ", thầy Ngô đức Phước ,thầy Nguyễn Quới , và gia đình cần cócái giấy phép "thăm thân nhân ở Huế ". Một tay tôi , tôi lo liệu được cả .
Cái tay tôi lúc bấy giờ đã được cầm cái cọ làm bằng cuốn tàu lá chuối tươi màbôi hồ . Hồ khuấy bằng bột gạo . Mấyanh bạn cao niên lớc xác hơn dắt tôi đi dán bích chương . Bích chươngin hình Quốc trưởng . Bích chương"Trung Thành Vời Đức Quốc Trưởng ".Rỡ ràng phường phố .
Thấy mấy ôngthầy cũ đứng lớ ngớ , xếp hàngmột cách vô vọng ở ngoài cổngNhà thờ Đạo , tôi kéo các ngài ra chỗ vắng , thuhết mấy lá đơn . Rồi tôi đi vòng cổng sau , vào chỗ người anh em đang Xét Cấp Giấy Đi Đường .
--- Thầy Đức , thầy Nghị bảo tôi đem mấy cái nàytới ,. . .các anh xét cấp
--- Xong ngay !Anh Côngan nghe tên mấy ông Thầy cuả tôi , bảo thế .
Mấy người ở xung quanh nhìntôi đầy thán phục .
---Mấy thầy đi ngay đi . Đừng ở đây lâu làm chi . Người ta thấy , bất tiện . . .
Nhân , Lễ .Nghiã , Trí , Tínvẹn toàn .Mình bỗng vụt lớn lên như Phù đổng màaingười hay biết.

Nhiều ông thầy cuả tôi trở thành "hậu học , đàn em"cuả tôi về sau .
--- Đậu Cử nhơn Văn khoa , nó dễ ợt . Em mà còn đậu , huống chi thầy ( các thầy )
Nhớ có một lần , tụi tôi đi tìm gặpđể thăm mấy ông thầy . . .đang lận đậnlều chõng ở Đại học Văn khoa .
Ông thầy cuả chúng tôi đang tìm số phòng thi . Chờ vào vấn đáp môn Pháp văn . Cao Khánh Hoantra vấn ông thầy tôi chí chết . Khiông trở ra sân , tụi tôi than :
--- Chuyến này . . . chắc "Luá vàng rồi thầy ơi " .
--- Sao ?Luá vàng là sao ?Các chú thấy . . .sao ?
--- Thầ gặp Luá vàng . Cầm chữ Rớtcho nóchắc . . .
--- . . .nó" đì "thầyrõ rậm ràng . Thầy không thấy sao ?
--- . . . ?
--- Thầy thuộc bài hơnlà thầy cuả nó ở bên Tâynữa , nó ghét . . .
Đã làm học trò , mỗi dịp được "chộ "mấy "quân - sư - phụ "cuả mình .thì " chộ" bằng thích . Rồilấy đólàm kỷ niệm nhớ đời .
Cuối cùng thì chả có ông nào mà là thầy tôi lạikém cỏi như . . .học tròcuả các ông ấy .


Sau Tết Mậu thân , tôi đi chấm thi ở Huế . Đi cùng thầy Nguyễn Diễn đến thăm thầy Võ NhưCảnh . ThầyCảnh mời cơm. Trong bữa cơm , tôi nhắc :
--- Hồi em học Nhất niên , thầy dạy Vạn vật lớp em.
--- Tau quên !
--- Cô Chí thìdạy Pháp văn .
Ông thầy Diễn cười cười , không nói năng . Tôi tiếp :
--- Hôm đó , em thấy thầy cầm cái dù đen . Thầy mặccomplet , veston màu trắng .
--- Ư . . .ừa . . . Lâu quá . . .
--- Thầy ở trên Xóm Ươm đi xuống .
--- Bấy giờ tôi ởXóm Ươm , còn anh Diễn thì ở Xóm Gốm . phải không .
Ông Diễn vờ vịt bảo "lâu qua , không nhớ !"
Tôivừa làm ra vẻ tự nhiên như trong nhà mình , gắp thức ăn bỏ vào bát , hết thức này đến món khác . Tôitiếp :
--- Khi tới chỗ cầu Ông Tổng , thầy đi chầmchậm lại .
Cả hai ông thầy đều nhoẻn miệng cười.
--- Cô Chí. . . cũng đi chầm chậm . Hai người gặp nhauởngay trêncầu , Cầu Ông Tổng .
--- Mi ởmô chỗ nớmà mi biết ?
--- Tụi em . . . núp dưới dạ cầu . Phần thì sợ thầy , phần thì sợ cô . . .Tụi em nín thở, muốn chếtluôn .
--- Rồi răng nữa . . . mi hồi đó bao lớn . . . ?
Ông cứ làm ra vẻ tỉnh bơ . Tôi tiếp : .
--- Thầy nói thiệt đi .Thầy nói thiệtthử. . . Chuyện đó thiệtthì nó . . . ra làm sao
---thằng ni . . . Hồi đó bao lớn vậy . . .Diễn ?
--- Anh hỏi nó ấy . Nó biết nhiều chuyệnmà chínhmình . mìnhcũng khôngngờ . . .
--- Thầy ơi . bữa đó . . . phấn hồng trên mácô Chí trôi xuôi, , , ? Còn thầy thì . . ."thuyền quyên ứ hự. . . "mà . . .
Bữa ăn hôm đó vui quá . Tôi đã làm cho ông " Zero"hai mươi năm trước ,thành một người khác . Tôi lén ăn cắp cuả ông hai mươi năm sống cô đơn .
--- Lần sau , ra chấm thi , em đitới đây một mình . Thầy kể hết cho em nghe . Sống để dạ , chết mang theo . Em thề . . .
--- Đâu có chuyện chi . . . hè ? Ông cười vui như chua từng thấy .
Ông thầy Cảnh "ở vậy nuôi con ". Tụi học trò vẫn thông tin với nhau về ông như thế Bây giờ đã ngoài tám mươi .

Rồi thì tới phiên ông thầy Diễn , vào hôm sau ,tại nhà trọ có tôi , ông chờ một học trò củmuốn đến thăm thầy .
Trò ấy là Ông Bác sĩ Giám Đốc Trường Cán Sự Hộ Sinh Huế .
Tôi không ưa anh này. Tôi giả vờ ngủđể tránh né . Anh ta bịp ông Cao Xuân Vỹ làm sao , anh ta bịp ôngcha Cao văn Luận và ông Lê khắc Quyến làm sao , thì đã có tôi biết .
Trời không biết , Phật không biết . Ông Phạm văn Đồng là Thủ tướng ngoài Bắccũng không biết nốt .
--- Trường cuả anh . . . nhận học trò tận Phú yên ra nữa phải không ?
--- Dạ đúng . Học trò Bồng sơn và Quy nhơn là đông nhất . . .
Có học trò ở Bồng sơn nữa kià . . . Anh có nhớ tên đứa nào không ?
Ông thầy Diễn có cái thói quen hà tiện thì giờ . Vừa nói chuyện vừa nhổ râu như không chú ý mấy đến câu chuyện cuả trò Nhàn .
--- Nhớ chứ thầy , Nhưng nhớ không hết đâu . Để ... xem nào . . . Có những đứa tên là . . . . tên là . Không biết tụi nó có học với thầy không . . . Tụi nó ra đây , rồi thì là . . . hoang lắm thầy ơi . . .
Tôi lén dòm . Dòm xem thầy tôi phản ứng ra sao . Ông ngưng chuyện nhổ râu . Và hỏi tiếp . Vẻ sốt ruột lắm . Và ông buồn ra mặt . Ông hỏi qua chuyện khác . Số là . . . thầy tôi cũng lại là mộtngười " Thúc sinh viên". khôn xiết sự tình ...
Ông học trò Bác sĩ Giám đốc đâu có thèm để ý đến những chuyện bé nhỏ trong đời như thế . Ông đang hầu chuyện một ông thầy nỗi tiếng nghiêm khắc như thầy Diễn . Nhấtnhất. . . tôn nghiêm .
--- Ngày mai , ngày kia , thầy có rảnh . . . em đưa thầy đi thăm gia đình anh Phước .
--- Anh Cảnh với tôi và anhHạ . . . đã đến thămrồi . Cám ơnanh Nhàn . . .
Cái "anhPhước" cuả Bác Sĩ Nhàn , đã dạy Nhàn học lúc còn hàn vi , áo vảiThầy dạy .Môn Anh văn . Anh Nhànhọc trên tôi một lớp . Dọng đọclên bổng xuống trầmcuả anh thời bấy , nhiều đứabiết . Và còn đi kháo với nhau . Anh là cháu Ông Đồng .
Anh đi tập kết 1955 và anh vượt tuyến vào Nam , năm 1958 hay năm 1959 .Anh khai làBác sĩ ngoài ấy .Vậy mà ai cũng chả . . . muốn thắc mắc . Chuyện . . .con nhà tông .
Thầy Ngô đức Phước chết trong trận Mậu thân .Nhàn không gọi thầy Phước là thầy Phước nữa.
Thầy Nguyễn Quới đã sang Pháp . lấy Tiến sĩ văn chương . Làm Khoa trưởng Văn Khoa Huế .Rồi trúng cửthành một Thượng Nghị sĩ . Thầy có đi học tập và về trước năm 1978 . Hằng ngày tôi vẫn đi ngang nhà thầy . Kín cổng cao tường . Tôi rất muốn ghé vào mà thăm cô Chí . Nhưng tìm chưa ra "cái động cơ ".
Tôi tìm ghé thăm ông thầy Phan văn Đức . Mới hay là ông đã tình nguyện đi học tập vì một cái tội mà Cách mạng cũng không ngờ. . . Lúc còn trẻ , ba bốn mươinăm về trước , ông tham gia một tổ chức yêu nước , mà không là Công sản . Cuối cùng cách mạng cũng chiều cái đức hiếu học cuả thầy tôi .

Tôi nạp đơn xin đi Lao động ở Nông trường. Đơn đượcphê thuận . Khi đến nhận đơn , tôi thấy chi Đỗ thị Văn đi ra , Tôi tránh mặt . Sợ chị lại hỏi thăm " mười năm qua anh yêu nước ở đâu "
Nhưng ra tới ngoài ngỏ , thì lại thầy một ông già cầm ô , đi lửng thửngtừ xa về phiá mình . Tôi đi ngượclại .
--- Ồ ô. . . thầy . . .
Tôi cất tiếng gọi , từ phiá bên kia đường :
--- Hạđấ ư? "Cụ Nghè "đang làm gì ở đây . . .
Cụ Nghè là cái tên mà ông đặt cho . Bạn bè cứ theo đó mà gọimột thời dưới gối ông.
--- Thưa thầy , con đang chờ . . . xe . Con chờđi quá giang xuống Nông trường . . . Thái Mỹ .
--- Có Quế Hương . . . ở trong này .Quế Hương cũng là dân Văn khoa haySư Phạmcả mà . . .
--- Thưa , con không biết nữa . Cô ấy khi vào học. . .chắctụi con đã đi dạyrồi . .
--- Có lẽ vậy .
--- Thầy đi đâu bây giờ . . . ?
--- Thầy thuốc bảo đi . . . Ông cười dễ dãi , nhưng không mấy vui . ..
Tôi muốn kiếm cho ra một câu nói kín đáo , ý nhị nào để thổ lộ cùng ông , nhưngtìm không ra , nói không ra . Cuối cùng lại tìm được :
--- Thưa thầy .. . "hoà kỳ quang , đồng kỳ trần ". . . "Chuyết thông minh ". . .
( Những câu nàytrích trong Đạo Đức Kinh . Thầy đã dịch chú và xuất bản .)
--- " . . . quy luật cả mà . . ." Ông bảo thế . Tôi không hiểu ông đã nhặt ở đâucái "mệnh đề ". Mấy ông cách mạng hay dùng đến , mỗi khi . . . muốn kếtthúc một vấn đề dù đơn sơ cách mấy .
--- Anh ở lại chờ xe . . .kẻo nhỡ . . .
--- Con chào thầy . Không biết rồi . . . sẽ ra sao . . .
Tôi ân hận vì đã than vãn như thế . Cứ như khi bị chìm xuồng giữa bể khơi, mà cố vồ lấycái cành câybập bềnh trôi .
Tôi nhìn theoông thầy. Nhớ có lần. giữa lớp học ông bảo :
--- Suốt cuộc đời đi dạy cuả tôi , 13 diểm ( trên 20 ) là cái plafond cuả việc chấm bài . Lần này , tôi đã bỏ cáiplafond đó . Tôi cho Cụ Nghèmười bốn trên hai mươi .
Ông thầy ấy , nói có vong linh ông ,tôi nhớ ơn ông lắm lắm .
Tôi nghĩbâng quơ . Thầy tôiđã bỏ mất một cơ may hiếm có trên đời. Lúcông mới hai mươi tuổingoài . Cái cơ hội mà thầy tôi có thể đã cùng Đặng Trần Nghiệp , cùngPhó đức Chính . . . nằm ngửanhìn lưỡigươm máy chém rơi xuống .
Giữ cái plafond làm gì . Rở cái plafondmà chi.
"Dẫu nghìn xưa , ai tài hoa , ai tiết liệt , ai đài trang .. . cùng một giấc mơ màng trong vũ trụ "
Ông đi khuất . Tôi trở vào sân trước cuả Văn phòng Mặt Trận Thành Phố , còn kịpnhảy theoxe , đi Nông trường .
Mấynăm sau đó , Nông trườngphải giải thể , chờ thanh lý . Tôi ở Sài gòn nhiều ngày trong tuần hơn .
Nghe tin tôi thường có ở nhà , một ông anh từ Quy nhơn vào chơi . Lạirủ tôi đến thăm một người quen . Ông này vốn là một người xuất thân bần hàn , nhưng đã trở thành Tư sản trong thời chiến tranh . Cóbị đánh Tư sản nữa.
Thiên sanh nhơn , hà nhơn vô lộc.Hai anh em , bất ngờgặp một bữa ăn với mâm cao cổ đầy . ÔngTư sản chiêu đãi một chức sắc cách mạngcao cấp . Một ông thầy cũ .
Cả hai người dã gắp thịt bỏ tớitấp vào bát tôi . Không kịp thở . Thời buổi ấy , ăn đượcmột bữa như vầy , chết cũng ngậm cườiđược nơi chín suối .
Bữa đó , tôi được ngồi đối diện tương phùng với thầy Trần Đức Oanh.
Ông anh tôi , cũng là học trò cũ, liền tay chuốcrượu mời thầy . Ônggiaohếtnhững chuyện thế thời cho thằng em phổi bò là tôi .
--- Mất chú đây. . . là người họ Phạm ở Mộ đức . Không biết thầy có nhớ không . . . Học trò cuả thầy là cái chắc .
Ông bạn Tư sản giới thiệu .
---Học trò cuả tôi thì là vô số . Hơn bốn mươi nămđào tạo mà . Chỉ tiếc mấy năm sau này thì lạiquá lu bu .khôn có dịp chothầy trò gặp gở. . .
--- Thưa thầy , thấy thầy vẫn y nguyên như hồi xưa . Chuyến này chắc lại đi họpMặt Trân . . .ở Phiá Nam . . .
--- Vâng ! vâng ! . . .
--- Nếu thầy gặp Sáu Đức , cho em gửi lời thăm . . .
Ông hơi ngạc nhiên:
--- Em quen Sáu Đức à . . . Mà là Sáu Đức nào đấy nhỉ . . .
--- Sáu Đức làm ở Tổ Chức Trung Ương . Chứ không phải Sáu Đức trên Thành uỷ . . . Đang công tác Tổ chức . . . tại khắp tỉnh thành phiá Nam .
Tôi liếc nhìn xem phản ứng cuả thầy tôi . Ông hỏi đột ngột :
--- Thế em đang công tác ở đâu . . .
--- Thưa . . . bên Mặt trận . Chú Tám Cần ấy . . . Nhất địnhThầy phảibiết ông Tám mà . . .
--- Biết ! Biết . . . cả mà . Anh em với nhau cả mà . . .
*
**
Trong vùng làng quê tôi , từlâu lắm rồi , nghe người ta hay nói đến một ông " trọng tuổi "Cótên là Lão Ư . Lão là người có học (?) . Lão là người con nhà có ( ? ) . Lão là người lịch duyệt ít ai bằng . Lão đi khắp chốn . Tới chốn nào , hễ Lão nói thì người ta ưanghe .
Bà chị tôi , ngày nay vẫn còn thuật lại câu chuyêntừng bị ông Ư mắng xối xảnhư sau:
"Mầy là con Thuý đây phải không ! Hừm . . .anh Sĩ Hai thiệtvô phước . . . Anh Sĩ Hai cho mày ăn học thậtuổng cơm . Mầy có họccó hành , mầydược đi lấy chồng sớm.
" Hồi đám cưới mầy , nhà chồngđirước . . . tớibốn con ngựa , tớimấy cái võng . Tao còn nhớ . . .y như vậy .
" Còn mầy thì mầy quên hết bà con . . .nôi ngoại. Mầy quên luôn cảtao . Cậu (cha ) mầy mà mầy còn quên , huống là ai . Có chồng ,có con cái ,có gia cư sự sản nhưvầy thì còn lo gì cho cha già mẹ yếu . . .
"Sinh con gái , trở vỏ lửa ra . . . là chí phải .
" Coi bộkhông bằng một tý một đỉnh cuả chị Sĩ Hai . . . Chị là con Ông Cụ . Mầy bằng sao được . . .
" Thằng chồng mầy , lão thầy Mười có phải không . Giờ . . . lãođâu rồi . . . "
--- Ba cuả trẻ nhỏ về bên nhà mẹ cháuba bốn bữa nay . Trời năm nay ác quá . Mưa lụt như vầy chưa biết rồi còn . . . mưa với lụt chừng nào nữa đây . Hồi nảy giờ cháuráng nhớ mà nhớ không ra . . . Sao bác biết . . .hết vậy ?Bác chắc là bạn với cậu cháu . . .
--- Anh Hai có cả trăm cả ngàn người bạn . Mầy con nít mới lớn lên , mầy biết làm sao hết . . . Taomà cũng không biết hết nữa là .
Tao mướn ghe đi Yên mô . Nhưng tụi đò nó bảo không đi Yên mô được . Có giết nó nó cũng không chiụ đi .
--- Lụt lớn quá mà bác . Mà bác đi Yên mô chi vậy . . .
--- Qua tin cho mẹ mầy biết là anh Hai đang ở bên Vạn . Ảnh đi trên tỉnh về . Gặp lụt , lại bị . . . bịnh . Bên đóanh em phái taothuê đò . liều mạng qua đây để cho mẹ mầy biết chừng .Tụi ghe đò bảo nó biết mầy là congái lớn cuả anh Hai
--- Cậu cháu . . . bịnh hả bác .
--- Cậu cháu bị . . . gì vậy bác .
--- Cũng bớt bớt rồi . Chỉ ngặt một nỗi là . . . bên đó cũng mưa , cũng lụt .
Quần áo thay ra , giặt không kịp . Nói gì đến mền đến chiếu . . . Thấy anh Hai nằm đắp chiếu ló đầu , ló chân , hai bên quạt than "hoả hào hoả đế". . . mà chẳng nhằm nhò gì . Nhưng không sao đâu . Làm saotin cho chị Hai biết là được . Tao còn phải lo mà trởvềbên Vạng . . .
--- Bây giờ thì làm sao đây hả bác . . .
--- Mầy biết rồi . Mầy tin về bên đó cho chị Hai biết ngay . Còn tao phải lo mà về bên Vạn . Trời mà sẩm xuống chút nữa thìđò nó hết đưa .Lúc đi , lật đật quá , không nói cho vợ con tao . Nó ruả cho chết trôi , chết nổi, chưa chừng. . .
--- Cháusẽ tin cho mẹ cháu. Còn thì . . . bác làm ơn cho cháu gởi ít quần áo , và mền , chiếu . . . cho cậu cháu .
Ông từ khước .
--- Thiếu giống gì ở bên Phố . Có tiền mua tiên bên Phốcũng có ngay . Mà anh Hai đâu có thiếu tiền . Mầy khỏi lo . . . Bên phố họ lo . Mầy lo làm gì cho nó dư ra . . .
Chị Hai tôi là cái con Thuý đó . Chị phải biếtơn cha nghĩa mẹ đáp đền . Chị đi lấy tiền gói sẵn một gói . Chị đilựa chọnmột mớ quần áo ấm . Chị lăn quăn líu quýu . Ông bác vẫn ngồi ngó ở nhà trênra . Ông chỉmong trời bớt mưa bớt gió mà về cho kịp đò kịp giang .

--- Uả ? anh là ông . ..Mười đây phải không . . .?Ông hỏi đột ngột .
--- Thưa bác , phải ạ . . .
--- Anh nólo mà đi thay đồ thay đạc . Tội nghiệp ! Mưa lụt . . . Ướt hết .Lạnh, rồi bịnh . . . bây giờ .
Anh Hai tôi ướt mêm như chuột lội .Đẩy cửa trước bước vào . Anh đi nhanh vào phía nhà sau , nhà bếp . Chị hai tôivồn vập :
--- Mẹ . . . có biết cậu đau hay không ? Cậu đau mấy bữa rày . ..bên Vạn ? .
--- Đâu có nghe ai nói gì ? Ngày nào cũng có ghe , đòqualại . . . Đâu có nghe ai nói . . gì . Ai nói cho mẹ nó biết vậy ?
--- Cóông bạn cuả cậu . . . Ông đang ngồi ở nhà trên . . .
Anh Hai tôi thay quần áo xong , đã có bình nước trà nóng để sẵn . Anh bưng kỷ trà lên nhà trên .

Ông già bạn cuả cậu tôikhôn thấy ngồi ở nhà trên nữa. Anh trở xuống nhà dưới hỏi đầu đuôi câu chuyện . Chị thuật lại không sót một chi tiết nào . Anh cười oang oang :
--- . . . bà khéo tin . . . Lão Ư . Đó là Lão Ư . Nhất định là Lão Ư .
Anh định lấy áo tơi . lấy nón đi bắt Lão Ư ngay . Bà chị tôi chưa thoả chí tò mò , giữ tay anh lại mà tra khảo chuyện về cái Lão Ư . Anh được thể , kể vanh vách tất cả kinh truyện mà anh nghe về ông ta . Và chế nhạo chị tôi . . . nhẹ dạ tin người .
--- Trời mưa trời gió . . . Thôi kệ người ta . . .
Anh Hai tôidành chiụ tha Tàomột lần này . Lần sau thì . . . chớ hòng thoát . . .

Tôi học sách . . .Lão Ư .
Hôm nay , mình sẽ thấu cáy ông thầy nàymới được . Ông đang làChủ tịch Mặt trân tỉnh nhà .
--- Những năm thầy ở trên núi , thầy làm gì , dưới này tụi em được thông tin rất đầy đủ .
--- Em biết những gì , nói thầy nghe xem . . .
---Có phải năm đómật khu Sơn hà bị đánh Bom B52 không .Mình bị thiệt hại nhiều . Hôm đó có nguời thấy thầy . . . khóc . . . Hôm đó thầy mang sắc cốt . . . . Thầy kiểm tra tình hình tải thương , tản thương . Thầy đi với một cô thư ký riêng .
Sau này thầy . . . lại bịbị kiểm điểm . . . Có không ?
--- Địch nó hay phao tin xuyên tạc , không chính xác .
--- Không phải tin do địch . Mà Sáu Đức , ở Tổ chức Trung ương bảo cho em như thế, Nếu không có vụ đó , thầy đã về Trung ương rồi . . . Nhưng có một lúc khác sém bị điềuvề Trung ương .Tổ chức nghĩnếu điều thầy đi thì thiếu người có uy tín với Trí thức , với các phong trào nổi dậy cuả học sinh , sinh viên dướinày , trong này . . .
--- Có . Có đúng như thế . . .
Tôi còn nói chuyện về"Quản lý xí nghiệp Nông TrườngQuốc Doanh"bên Liên xô , bên Đông Âu , và bên ta .Tôi nói đến những nhiệm vụ trước mắt cuả nền Kinh tế Quốc Doanh . Tôi nói về Sức kéo . Về Phân bón . Về Thu hoạch . Về Thành Phẩm . Về con giống . Về thuốc diệt cỏ . Về đủ thứ mà tôi học lỏm ở Nông Trường cuả tôi .
Tôi nói về các cách vận dụng Trí thức Thành phố, cung hiến chất xám , với tinh thần làm chủ tập thể . . . Hồng và chuyên . . . Toàn tập .
--- Những ngày tới đâu , chắc thầy còn bận họp . Khi nào thầy có thì giờ , em sẽ báo cáo những thành tích đóng góp cuả em ,Em đã cung hiến sức lao động .Em đã cung hiến kinh nghiệm sản xuât nông nghiệp . . . Kinh nghiệm mà em có đượctrong thời Kháng chiến Một. . . Thời còn học với thầy tại Lê Khiết . Bấy giờ em nhớ nhưThầy là Hiệu đoàn trưởng .hay Bí thư Chi bộ nhà trường .
Trong bửa cơm , thầy Oanh chắc phải thấy ngon miệng vì đồ ăn ngon , người cùng ngồi ăn cũng ngon . Mà người đó lại biết về thanh tích cuả ông thầy mình .
--- Nhưng , thầy ơi . Nếu như mà . . . hồi đó . . .Tôi cố nói ngập ngừng .
Nếu em thoát ly được giai ấp sớm hơnmôt tí , nếu. . .học bạ cuả em đừng bịtỳ vết . . .chắc em sẽ đượcra Bắc , sẽ đi học ở Trung quốc hay Liên xô . Sự đóng góp cuả em , nhất định sẽ khác đi . . .
--- Học bạcuả em ? Vào lúc nàovậy ?
--- "Tự cao . Tự Đại . Tự ái . Tự mãn . Tự túc . Tư tưởng cần kiểm thảo ."Thầy phê vào học bạ lớu Sáu cuả em như vậy mà .
Ông như chợt nhớ ra . Ông bảo :
--- Bấy giờ . . . ấu trỉ . Ấu trỉ . . .

Rượu và thịt đã tàn . Đến cái món trái cây trán miệng . Đến cái món nước trà . Thầy xem đồng hồ và bảo :
--- Không biết là đồng chí(tài xế ) có tìm lại được nhà này không . Chắc giờ này là phải đến rồi . Phải về khách sạn . . . anh em người ta đợi .
Hai anh em tôi cũng nương theo đó mà kiếu từ . Đi một quãng xa , ông anh tôinói một cách ỉ ôi:
--- Chú mày . . . uống thuốc liều hồi nào . Coi bộ say hay sao mà . . .nói miếtquên ăn . Không biết ông ấy sẽ đánh giá cái bửa gặp gỡ thầy trò mhư vầy . . . ra sao . Tôi hơi ngại . . .
--- Em làm thầy giáo rồi . Em biết .Rủi bị học trò nó "thuổng " , thì cũng phải . . .chiụ khó nuốt giận làm ngơ . Giáo bất nghiêm , sư chi đoạ . . .
Mình chén mẻ , ổng chén lành .Ổng đến nhà cuảTư sản . . ." quan hệ kiểu đó "bất đồ gặp anh em mình .Em " chộông thầy Oanh kiểu này " ổng cũng teo luôn .

Rồi xiêu dạt ở Mỹ . Tôi đi học lại . Bà thầy đọc chính tả . Pasdina , tôi viết thanh " pass - a -diner " Bà đọc một thôi một hồi những Coats , những Coast , những Cots . . .tôi lại bị hành hạ trăm điều . Có lẽ là vì mình . . . tích oan , tích nghiệt kiếp xưa , còn ở Việt nam .
Có một bà conbắtlàm luận văn . "Hai trăm chữ ".
"Văn chương Tám vế luống mơ màng "
"Làm thơ mười - sáu- chữ
" Đít teo ! "
Đề bài luận là "I hate Teacher/Teachers "
Tôi được một phen "tố khổ "Từ ông già tôi , đến . . . bà cô ngay bây giờ .
Và , không quên dở lại một trang trong sách Lão Ư .
--- Tôi ghét chính tôi . Tôi cũng từng làm thầy giáo nhiều năm tháng ngày giờ , mà càng ngày càng thấy mình khờ ra .Học trò nó ăn hiếp , nó chộ .
Bà đọc "bài văn ngoại hạn " ( giới hạn 200 chữ )cuả tôi cho cả lớp được một trận chê cười .
Xin hết .
Liễu Hạ Thi .
July, 10 . 2003 .

š Email to friends   -    ?Write a review   -    <Save It
 «  view previous novel view next novel »
 People Also View
Tay Du Dien Nghia
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truong Cu
Mua Mua In The Wet
Dung Tran Cu
Tay Du Dien Nghia
Truyen Cuoi Dan Gian
Tinh Va Dien
Tao Loan
Truyen Tu Ke
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Tim Tram
Tim Song
Truong Chi TVT
Vu Tru Cam
Mua Mua In The Wet
Mua Mua In The Wet
Toc Tien
Toc Tien
Truoc Vong Chung Ket
Tay Du Dien Nghia
Tay Du Dien Nghia
Tieng coi nha may
Choi Voi Thoi Gian
Truyen Tu Ke
Truyen Tu Ke
Truyen Tu Ke
Truyen Tu Ke
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Chuyen Tau 16 Gio 50
Hong Viec
Cua Song
Tinh Ca Giao Vien Mien Nui
Tinh Ca Giao Vien Mien Nui
Ke hoach hoan hao
Tao Loan
Tao Loan
Chim phong sinh
Tay Du Dien Nghia
Tay Du Dien Nghia
Tay Du Dien Nghia
Cuọc Sóng Lang Thang Cua Anh Em Nhà Nhẹn
Huyen thoai bien
Choi Voi Thoi Gian
Truyen Tu Ke
Con doi trang khong lo
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian
Truyen Cuoi Dan Gian

 

 
Copyright © 2006 - 2014. All right reserved      ::   Terms of Service   ::   Privacy Policy